Reyhanlı

/Reyhanlı
Reyhanlı 2019-02-04T22:39:06+00:00

TARİH

Reyhanlı tarihi coğrafi konumu nedeniyle Hatay bölgesiyle birlikte ele alınarak incelenmelidir, Hatay yöresi tarihi, İsa’dan Önce Paleolitik Döneme (Yontma taş Dönemine) kadar uzanır. Neolitik, Kalkolitik, Tunç Çağlarında Reyhanlı ve çevresinde yerleşime ilişkin izlere rastlanmıştır. Tarihi izlere; Tel-Cüdeyde, Vadi el-Hamam, Tel-Dahab, Tel-Tainat, Tel-Açana, Çatalhöyük vs. eski yerleşim merkezleri olan höyüklerde rastlandı.
Tel-Açanada Yamhad Kralı Hammurabi’nin saray kalıntıları kazılarla ortaya çıkarılmıştır. Hatay yöresi daha sonraları Hititlerin, Hurri Mitanni beyliğinin, Mısır egemenliğinin etkisine girdi, Daha sonraları el değiştiren bölge İ.O. 1200’lerdeki karışıklıklar nedeniyle Hattena adıyla prensliklere sahne oldu. Merkez ise Çatalhöyük oldu. İ.Ö. 9. yüzyılda Asur Kralı Asur-Nasır-Apli, Afrin Çayını geçerek Çatalhöyük’e gelmiştir. Aynı yüzyılda bölge Aramileşmiştir, Bölgenin adı Unqi ya da Aramca da Amq (bugünkü Amuk) haline gelmiştir. Bu yıllarda meydana gelen olaylara ilişkin yer ve kral adları, Tainat, Tüleyl ve Demirköprü ile Kırcaoğlu yörelerindeki hiyeroglif yazıtlarından okunmaktadır. İ.Ö.4.yüzyılda Makedonyalı Büyük İskender’den sonra bölge Ön Asya’nın üç önemli yolunu birleştiriyordu. İ.Ö. 64 yılında bölge Roma egemenliğine girdi. İ.S. 94 yılında Roma imparatoru Septimus Severus Antakya’ya geldi. İ.S. 260 yılında Sasani Kralı Şapur, İ.S. 268 yılında ise Palmyralı Zenobia bölgeyi aldı. 333 yılında Roma askerleri Antakya’yı yağmaladılar. 395 yılında bölge, Doğu Roma (Bizans) sınırlarında kaldı. 540 yılında Sasani Kralı Anuşirevan, 589 yılında yine Sasani Kralı IV. Hürmüz, 610 da Kral Dara bölgeye girdiler.
638 yılında Araplar Antakya’ya girdiler. Abbasiler döneminde yörede vergi kaldırıldı. Bölge halkı rahat ve huzur içinde yaşadı. 9. yüzyılda Halep’te Hamdaniler Devleti kurulunca, Hatay bölgesi bu Devlete bağlandı. (944–969) Bizanslılar 969 yılında bölgeyi ele geçirdiler. Hanoğlu Harun adındaki Karahanlı prensi, Bin Oğuz atlısıyla geldiği bölgede, Artah (Reyhanlı) ve İmm (Yenişehir) kalelerini fethetti. (1067) Türkmen ve Arap kuvvetleri, Halep yöresindeki Bizans güçlerini yendiler. 1068 yılında Bizans İmparatoru Romanos Diogenes, bu iki kaleyi geri aldı. 1071 yılındaki Malazgirt Meydan Savaşından sonra Türklerin akınları arttı. 1084 Aralık ayında Antakya, Süleymanşah tarafından fethedildi. Daha sonra 1085 yılında Harim, Artah gibi kaleleri fethetti. Sultan Melikşah 1086 yılında Antakya’ya geldi. 30 Haziran 1098 yılında Haçlılar Antakya’yı ele geçirdiler. Ancak Küdüse gitmek üzere doğuya yönelmelerine rağmen Artah kalesini alamadılar. Geriye dönerek deniz yoluyla Kudüse gittiler. Hatay yöresi daha sonraki yıllarda sık sık ele değiştirdi. 1268 yılında Memlük Sultanı Baybars Hataya hâkim oldu. 1378 yılında Dulkadiroğlu Beyliği Hataya girdi, Amik Ovasını aldı.

24 Ağustos 1516da yapılan Mercidabık Savaşı’ndan sonra Hatay, Osmanlı yönetimine girdi. Osmanlı imparatorluğu; askeri, siyasi, ekonomik yönden zayıflayınca, asker toplamak, tarımsal ürünü arttırmak ve ekonomiyi güçlendirmek üzere, yöredeki Aşiretleri iskân ettirmeye karar verdi, 18 Nisan l690 tarihinde Konya toplantısında, bölgedeki Aşiretlerden savaşlara katılacaklarına dair söz alındı. Bu Aşiretlerin içinde Reyhanlı Aşireti vardı. Rakka, Halep ve Antakya çevresine bu ‘Türkmen Aşiretleri iskân ettirilirken, Hama çevresine de Arap Aşiretleri zorla iskâna tabi tutuldular (1720).  Ancak bunlar daha sonraları yerlerini terk ederek göçebeliğe döndüler. 1772’de Halil ve Osman Paşaların isyanı görülür. Kilis’te isyan bastırılır. 1630lu yıllarda Hatay bölgesi, Mısır Hidivi Kavalalı Mehmet Ali Paşanın oğlu İbrahim Paşa tarafından ele geçirilir. 18. ve 19. yüzyıllarda bölgede eşkıyalık hareketleri görülür. Aşiretlerin bölgeyi talan etmeleri konuşulmaya devam edilir. Amik Ovası Merkez olmak üzere, doğu ve güneye doğru (Kilis, Elbeyli, Asi Nehri, Halep’in kuzeyi) olan bölgede Reyhanlı Aşireti; Mursallı (2) kol, Bahadırlı(2) kol, Sarıcalı (2) kol, Kodallı, Corslu, Torunlu, Löklü, Karaahmetli, Yirdinli, Tevekkelli olmak üzere 13 kola ayrılmıştı. 1802 yılındaki nüfusu 50.000den fazlaydı. 1865 yılında Islah Birliği (Fırka-i İslâhiye), Derviş İbrahim Paşa ile Cevdet Paşa komutalarında İskenderun’a geldi.  Reyhanîye adıyla bir yerleşim merkezi, Amik Ovasının doğusunda Sonbaharda Kuruldu. 1867 yılı verilerine göre Reyhanîye hane sayışı 2200 idi. Buraya daha sonraki yıllarda Tatar, Kafkas, Trakya göçmenleri yerleştirildi.

I.Dünya Savaşı sonunda Mondros Mütarekesi imzalanınca Ekim 1918’de İngilizler Halep’e girdiler. Aralık 1910 da Hatay tamamen işgal edildi. 19 Aralık 1918 de Fransızlara karşı ilk direniş başladı. Mürseloğlu Tayfur (Sökmen), Dedebeyzade Hakkı Bey, Türkmenzade Ahmet Bey, Yüzbaşı Asım Beyin yönetiminde toplandılar. Aralarında görev bölümü yaptılar. Mürselzade Tayfur Bey Amik Ovasındaki yerel direnişçilerin başına geçti. İşgalci Fransızlara karşı, Harim,  Kırıkhan baskınları başladı. Eylül 1919dan sonra Hatay’da Müdafaa-i Hukuk örgütü kuruldu. 1920–1921 yılları Fransızlara karşı direnişle geçti. 20 Ekim 1921 tarihinde Fransızlarla, Ankara Antlaşması imzalandı. Buna göre Hatay, Fransız mandasına bırakıldı. Hatay, İskenderun Sancağı adıyla özerk oldu. Ancak Fransızların baskısı üzerine yöre halkı tekrar direnişe devam etti. 9 Eylül 1936 yılında Fransa, Suriye’nin egemenliğini tanıdı. İskenderun sancağı ise Fransız özerk yönetiminde idi.
29 Mayıs 1937 yılında Milletler Cemiyetince kabul edilen yeni anayasa ile İskenderun Sancağı özgün bir uluslararası statüye kavuştu. Ankara’da Türk ve Fransız askeri kurulları arasındaki görüşmelere Antakya’da devam edildi. 4 Temmuz 1938de antlaşma imzalandı. Buna göre Türk ve Fransız askerleri Hataya girerek düzeni sağlayacaktı. 5 Temmuz 1938de Türk askeri Hataya girdi. Reyhanlıya girişi de 8 Temmuz 1938 de oldu. Hatay Millet Meclisi 2 Eylül 1938 günü toplandı.
Devlet Başkanlığına Reyhanlılı Tayfur SÖKMEN seçildi. 23 Haziran 1939 tarihinde Hatay Millet Meclisi Türkiye’ye katılma kararı aldı. 23 Temmuz 1939 tarihinde ise son Fransız askeri de Hatay’dan ayrıldı. 7 Temmuz. 1939da 3711 Sayılı yasa ile TBMM tarafından Hatay il, Reyhanlı ilçe oldu. 11.07.1939 tarih ve 4255 sayılı Resim Gazetede “Reyhaniye” adı ile kurulmuşken, daha sonra 09.06.1943 tarih ve 5262 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 09.06.1943 tarih ve 5425 sayılı Kararname ile “Reyhanlı“ adını almıştır. Reyhanlıya Türk Askerinin Girişi anısına her yıl, 8 TEMMUZ günü törenler yapılır.
NÜFUS
2015 yılı Aralık ayı sonu itibariyle, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 2015 yılında düzenlenen Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre İlçemizin Nüfus verileri aşağıdaki gibidir:
1–Cinsiyet Durumuna Göre:
2015 YILI CİNSİYET DURUMUNA GÖRE NÜFUS
(31 Aralık 2015 ADNKS Göre)
KADIN
ERKEK
TOPLAM
45.329
45.429
90.758
2 – 2015 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine Göre Mahallelerin Nüfus Durumu:
S.NO
MAHALLE ADI
NÜFUSU
01
ADABUCAĞI
3067
02
AHMETBEYLİ
431
03
AKYAYLA
310
04
ALAKUZU
693
05
BAĞLAR
5363
06
BAHÇELİEVLER
5287
07
BAYIR
3614
08
BEŞASLAN
1717
09
BÜKÜLMEZ
635
10
CİLVEGÖZÜ
257
11
CUMHURİYET
878
12
CÜDEYDE
2057
13
ÇAKIRYİĞİT
804
14
DAVUTPAŞA
592
15
DEĞİRMENKAŞI
3855
16
ESENTEPE
5371
17
FEVZİPAŞA
626
18
FİDANLIK
2871
19
GAZİMÜRSELTEPESİ
84
20
GÖKTEPE
102
21
GÜLTEPE
3116
22
HARRAN
2599
23
KARACANLIK
569
24
KARAHÖYÜK
299
25
KARASÜLEYMANLI
2188
26
KONUK
2171
27
KULETEPE
376
28
KUMTEPE
229
29
KURTULUŞ
5788
30
KUŞAKLI
983
31
MEHMETBEYLİ
1061
32
MUSATAFA KEMAL
2992
33
NERGİZLİ
1078
34
OĞULPINAR
1349
35
ÖZ KURTULUŞ
1168
36
PAŞAHÖYÜK
319
37
PAŞAKÖY
464
38
PINARBAŞI
3208
39
SULUKÖY
271
40
TAYFURSÖKMEN
1480
41
TERZİHÖYÜK
1002
42
UZUNKAVAK
1012
43
ÜÇTEPE
609
44
VARIŞLI
824
45
YENİ
10469
46
YENİŞEHİR
3163
47
YEŞİLOVA
3357
GENEL TOPLAM
90.758
3 – Emniyet ve Jandarma Sorumluluk Bölgesine Göre:
2015 YILI EMNİYET VE JANDARMA SORUMLULUK
BÖLGESİNEGÖRE NÜFUS
(31 Aralık 2015 ADNKS Göre)
EMNİYET BÖLGESİ
(16 Mahalle)
JANDARMA BÖLGESİ
(31 Mahalle)
TOPLAM
64.456
26.302
90.758
4 – Yaş Gruplarına Göre Nüfus Durumu:
YAŞ GRUBU
TOPLAM
ERKEK
KADIN
‘0-4’
11289
5836
5453
‘5-9’
10360
5239
5121
‘10-14’
9311
4806
4505
‘15-19’
6747
3331
3416
‘20-24’
6183
3145
3038
‘25-29’
6610
3385
3225
‘30-34’
5521
2757
2764
‘35-39’
5216
2508
2708
‘40-44’
4004
2058
1946
‘45-49’
11059
5614
5445
‘50-54’
4046
1980
2066
‘55-59’
3372
1679
1693
‘60-64’
2357
1110
1247
‘65-69’
1892
847
1045
‘70-74’
938
400
538
‘75-79’
970
402
568
‘80-84’
613
244
369
‘85-89’
194
69
125
‘90+’
76
19
57
Toplam
90.758
45.429
45.329

 

EKONOMİ

Halkın Geçim Kaynakları:

Tarım – Ticaret – Sanayi kollarına dayanmaktadır.

a) Tarım :

Reyhanlı, bir tarım ilçesidir. Tarım üretimi Türkiye ortalamasına göre
yüksektir, Burada makineli tarım yapılmaktadır. 310.000 dekarlık ekilen arazinin 200.000 dekarı sulanabilmektedir. Tarım ilaçlaması ile bir kısım sıvı gübreleme, tarım tipi uçaklarla yapılır. Amik Ovasında 100.000 dekar alana
pamuk ekildi. Üretim ise; 85.000 ton/ kütlü (çekirdekli pamuk) oldu. Buğday-Arpa 120.000 dekar (Çoğu Buğday), Mısır; 8.000 dekar, kuru soğanı ise 3000 dekar (Az miktarda sarımsak dahildir) Sebze; 4.000 dekar alana ekildi. Tarım ürünlerinin bir kısmı özel sektör tarafından satın alınmaktadır.

Avrupa’ya ihraç edilen çeşitli türde çiçek Üretilen 25.000 m2 alanlı bir sera da bulunmaktadır.
İlçe sınırları içerisinde üretilen bir kısım sebze çeşitleri; bakIa, biber (yeşil, kırmızı), fasulye, börülce, bamya, turp, ıspanak, marul, sakız kabak, sıyırma kabak, bal kabağı, salatalık, kavun, karpuz, domates, patlıcan, lahana, havuç. Ayrıca soğan tohumu, kıska( ekilecek küçüklükte soğan) tanesi de üretilmektedir, Şehrin ihtiyacı kadar da yeşil soğan, taze fasulye yetiştirilmektedir. Ürünlerin büyük bir kısmı başka şehirlere, oradan da dış ülkelere (Ortadoğu -Rusya-Ortaasya ülkelerine ) pazarlanmak tadır.
İlçe merkezinde Resmi ve Özel tarım kuruluşları vardır. Tarım üretimi teknik elemanlarınca daha iyi üretim için sürekli denetlemektedir.

b) Ticaret: 

Avrupa’nın Ortadoğu kapısı olan CİLVEGÖZÜ Sınır kapısı, Reyhanlı İlçesi sınırları içerisindedir. E–5 karayolu (Europe – 5) buradan geçer. Avrupa ülkelerinden gelerek Ortadoğu ile Afrika’ya gidecek kara nakil araçları tırlar Reyhanlı Cilvegözü Gümrük kapısından geçerler.
Ticaret ve Sanayi Odası kayıtlarına göre İlçeden yapılan ihraç malları şunlardır: Kuru soğan, patates, nohut, mercimek, meyve-sebze, Tereyağı, mermer, kok kömürü, halı, kilim, makine yedek parçası, ev eşyası, kiremit, battaniye, otomobil. Bunlardan; Kuru soğan, meyve-sebze Reyhanlı’da üretilmiştir.
Reyhanlı uluslararası taşımacılıkta önemli bir yere sahiptir. Birçok uluslararası taşımacılık şirketleri bulunmaktadır. TIR ve kamyon sayısı yoğundur. Tarımdan sonra en fazla nakliyecilik yaygındır.

c) Sanayi:

Sanayi, tarıma dayalıdır. Reyhanlı’da üretilen pamuk için çırçır ve prese fabrikaları kurulmuştur. Bunlardan 14 adedi (Rollergin tipi) özel sektöründür. 1 kooperatif ile 1 devlet fabrikası çırçır ise (Sawgin tipi) faaliyettedir. Bunun dışında 1 yağ fabrikası vardır.

 

COĞRAFİK YAPI

a)Yeri ve Sınırları:

Reyhanlı Türkiye’nin güneyinde, Hatay iline bağlı bir ilçe merkezidir. Doğusu ve güneyinde Suriye Arap Cumhuriyeti yer alır. Kuzeyinde Kırıkhan ve Kumlu; batısında Antakya güneybatısında Altınözü ile komşudur. Yüzölçümü 355 km2dir.

b) Doğal Durumu:

Kuzeyinden geçen Afrin Çayı, batıdaki Amik Ovasında Asi Nehri ile birleşir, Suriye’den gelerek Türkiye ile sınırı çizen Asi nehri, Amik Ovasından geçerek Akdeniz’e dökülür. İlçenin üç gölü bulunmaktadır; Yenişehir, Pınarbaşı ve Cüdeyde. İçme suyu ise Yenişehir gölünden sağlanmaktadır. İlçenin toprakları tarıma uygundur. Denizden yükseklik 138 metredir. Topraklarının % 80’i ovalıktır.

c) İklimi:

Yörede Akdeniz iklimi hâkimdir, Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır, Şehirde ortalama sıcaklık; Yaz için 20–35, kış için 3–20 santigrat derecedir, 8–10 yılda bir defa etkisiz kar görülür.

  d) Bitki Örtüsü:

Doğal bitki örtüsü makilerden oluşmasına rağmen toprakların tarıma elverişli olmasından dolayı tarıma dayalı bitki örtüsü görülür. Yenişehir Gölü etrafı, şehirlerarası yolların bir kısmı ve evlerin bahçeleri ağaçlıktır. Yenişehir Gölü etrafındaki ağaçlar okaliptus, çan, servi. Evlerin bahçelerinde portakal, mandalina, limon, erik, nar, çam, şeftali, oklaliptus, incir ekilmektedir. Doğusunda zeytin, incir ve üzüm bağları vardır.